Santa Maria Novella-wijk

De westelijke poort

Santa Maria Novella is de plek waar de meeste bezoekers hun Florence-avontuur beginnen: het gelijknamige treinstation laat passagiers uit in wat historisch de Dominicaanse wijk van de stad was, met de grote kerk als middelpunt. De wijk wordt aan de noordkant begrensd door het station, aan de zuidkant door de rivier, en strekt zich westwaarts uit naar het Cascine-park en oostwaarts naar de Duomo-wijk.

De wijk heeft een dubbel karakter. De straten rondom het station zijn functioneel en enigszins rommelig, met budgethotels, wisselkantoren en afhaalrestaurants. Één blok naar het westen ligt Via de’ Tornabuoni, een van de duurste winkelstraten van Europa. De kerk zelf en het plein ervoor zijn ronduit een van de mooiste dingen die Florence te bieden heeft.

Basilica di Santa Maria Novella

De Dominicaanse kerk Santa Maria Novella werd in 1246 begonnen en in het begin van de vijftiende eeuw voltooid. De marmeren gevel — wit en groen geometrische patronen in romaanse en vroeg-renaissancestijl — werd tussen 1456 en 1470 voltooid door Leon Battista Alberti; het was een van de vroegste renaissancegevelsin Florence. De zonnewijzer en astronomische instrumenten in de gevel werden in 1572 toegevoegd door Ignazio Danti.

Hoogtepunten binnenin:

Masaccio’s Drievuldigheid (1427): In het linker schip bevindt zich dit fresco, een van de meest baanbrekende werken in de westerse schilderkunst. Masaccio was de eerste kunstenaar die wiskundige perspectief in een fresco toepaste — het tongewelf dat hij schilderde wijkt met geometrische precisie de muur in, waardoor een driedimensionale ruimte ontstaat. Toen het werd onthuld, geloofden Florentijnen dat er een gat in de muur was gemaakt. Het skelet onderaan draagt een memento mori-opschrift.

Ghirlandaio’s koorfrescos (1485-1490): De apsis is bedekt met Ghirlandaio’s cyclus over het leven van Maria en Johannes de Doper — de rijkste burgers van het renaissancistische Florence afgebeeld als getuigen van bijbelse gebeurtenissen, in hedendaagse kleding. Michelangelo liep kortstondig stage bij Ghirlandaio voordat deze werken werden geschilderd; sommige geleerden menen vroege Michelangelo-achtige figuren te herkennen.

De Spaanse Kapel: De kapittelzaal van het klooster, nu Cappella degli Spagnoli (Spaanse Kapel) genoemd omdat de Spaanse hofhouding van Eleonora di Toledo er gebruikmaakte. Andrea di Bonaiuto’s veertiende-eeuwse frescosyclus bedekt elke muur en het plafond met theologische allegorie — complex en de moeite waard om langzaam te ontcijferen.

Strozzi-kapel: frescos van Filippino Lippi in de apsis, en Nardo di Ciones Hel op de linker muur (tijdgenoot van Dantes Inferno).

Toegang: €7,50. Openingstijden: maandag t/m donderdag 9.00-17.30 uur, vrijdag 11.00-17.30 uur, zaterdag 9.00-17.30 uur, zondag 13.00-17.30 uur (uren aangepast voor kerkdiensten). Gesloten op dinsdag en nationale feestdagen.

Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella

‘s Werelds oudste apotheek — nog steeds in bedrijf — bevindt zich op Via della Scala 16, slechts 300 meter van het station. In 1221 gesticht door Dominicaanse monniken als kruidenapotheker voor de kloostertuin, werd het in de zeventiende eeuw een volwaardige apotheek. De Medici waren klant. Tegenwoordig is het een luxe parfum- en cosmeticahuis.

Het interieur is indrukwekkend: gewelfde ruimtes met geschilderde plafonds, negentiende-eeuwse houten vitrinekasten en een gewijd kapelletje dat is omgebouwd tot showroom. De producten — rozenwater, potpourri, kruidenlikeur, gezichtscrèmes, zepen — worden nog steeds gemaakt op basis van historische recepten die zijn aangepast aan de moderne productie. De prijzen weerspiegelen de erfgoedpositionering: een klein flesje rozenwater kost €15-25; parfums lopen op tot €80-200 en meer.

Toegang tot de ruimtes is gratis; het is een werkende winkel. Zeker een bezoek van minimaal 20 minuten waard. Openingstijden: maandag t/m zaterdag 9.00-20.00 uur, zondag 10.00-18.00 uur.

Via de’ Tornabuoni en de luxe winkelstraat

Via de’ Tornabuoni is al het prestige-winkelgebied van Florence sinds de Strozzi- en Rucellai-paleizen in de vijftiende eeuw de buurt bepaalden. Vandaag herbergt het de Italiaanse en internationale luxemerken: Gucci (geboren in Florence in 1921), Salvatore Ferragamo (met een eigen museum op Via de’ Tornabuoni 2 — gratis toegang), Bulgari, Bottega Veneta, Cartier.

Het Palazzo Strozzi aan het zuidelijke uiteinde van Via della Vigna Nuova (die Tornabuoni kruist) is het meest intacte renaissancepaleis van Florence — privé, streng, omgeven door ijzeren fakkelbakken en lantaarnbeugels uit de originele bouw. Het interieur herbergt grote tijdelijke kunsttentoonstellingen, doorgaans van internationale betekenis. Bekijk het actuele programma via palazzostrozzi.org.

Ferragamo Museum: Het Palazzo Spini Feroni op Piazza Santa Trinita herbergt het Salvatore Ferragamo Museum — twee verdiepingen met het archief van de schoenontwerper, inclusief schoenen voor Hollywood-beroemdheden uit de jaren 1930-1950. Gratis toegang, dagelijks open.

Ponte Santa Trinita

Twee bruggen westelijk van Ponte Vecchio biedt de Ponte Santa Trinita een renaissancebrug die is ontworpen door Bartolomeo Ammannati (dezelfde architect die achter de weinig geliefde Neptunus-fontein zit). De brug werd in 1944 door het terugtrekkende Duitse leger opgeblazen en steen voor steen herbouwd — de seizoensbeelden op de vier hoeken werden samengesteld uit brokstukken die uit de Arno werden geborgen. De brug biedt een van de helderste uitzichten op Ponte Vecchio vanuit een rivierstandpunt.

Rondom het station: praktische informatie

Station SMN beschikt over bagageopslag bij Deposito Bagagli (perron 16, €7-10 per tas per dag). Op perron 16 zijn er muntgestuurde kluisjes en een 24-uurs apotheek (Farmacia Comunale) in de hoofdhal.

De Piazza dell’Unità Italiana voor het station is een handig busknopunt voor verbindingen naar het Cascine-park (park met een wekelijkse antiekmarkt op dinsdag), het stadion en bestemmingen in de omgeving.

Cascine-park: Het grootste openbare park van Florence, 3 kilometer langs de Arno ten westen van het centrum. Geliefd bij Florentijnen voor hardlopen, fietsen en weekendrecreatie. Elke dinsdagochtend vindt er een grote markt (Mercato delle Cascine) plaats met kleding, eten en huishoudelijke artikelen tegen erg lokale prijzen.

Eten en drinken

De directe omgeving van station SMN heeft de slechtste prijs-kwaliteitverhouding van de stad op restaurantgebied. Loop zuidwaarts of oostwaarts:

• Buca dell’Orafo (Lungarno Acciaiuoli 28): Vlakbij Ponte Vecchio, traditionele Florentijnse keuken voor eerlijke prijzen, uitzicht op de rivier.
• Il Latini (Via dei Palchetti 6): Vijf minuten lopen van het station; gedeelde tafels, vast menu, uitgelaten sfeer. Rijen vormen zich al vroeg.
• Caffè Amerini (Via della Vigna Nuova 63r): Onopgesmukte bar met goede lunchaanbiedingen; een lokaal alternatief voor de toeristische cafés.

Voor een bredere blik op de Florentijnse eetcultuur, zie de gids voor eten in Florence.