Dzielnica Santa Maria Novella

Zachodnia brama miasta

Santa Maria Novella to miejsce, od którego większość odwiedzających Florencję zaczyna swoją podróż: dworzec kolejowy o tej samej nazwie wysadza pasażerów w serce dawnej dzielnicy dominikańskiej, skupionej wokół wspaniałego kościoła. Dzielnicę od północy ogranicza dworzec, od południa rzeka, a na zachodzie rozciąga się w kierunku parku Cascine, na wschodzie zaś graniczy z dzielnicą Duomo.

Ma podwójne oblicze. Ulice bezpośrednio wokół dworca są funkcjonalne i nieco zaniedbane, pełne tanich hoteli, kantorów i barów szybkiej obsługi. Jeden blok dalej na zachód Via de’ Tornabuoni jest jedną z najdroższych ulic handlowych w Europie. Kościół i jego piazza są genuinnie jednymi z najpiękniejszych miejsc we Florencji.

Bazylika Santa Maria Novella

Dominikański kościół Santa Maria Novella budowano od 1246 roku, a ukończono na początku XV wieku. Marmurowa fasada — zielono-białe wzory geometryczne w stylu romańskim i wczesnym renesansowym — została ukończona przez Leona Battistę Albertiego między 1456 a 1470 rokiem, co czyni ją jedną z najwcześniejszych renesansowych fasad we Florencji. Zegar słoneczny i instrumenty astronomiczne wmurowane w fasadę dodał Ignazio Danti w 1572 roku.

Najważniejsze dzieła we wnętrzu:

Trójca Masaccia (1427): W lewej nawie ten fresk jest jednym z najważniejszych dzieł w historii malarstwa zachodniego. Masaccio był pierwszym artystą, który zastosował matematyczną perspektywę w fresku — namalowany przez niego beczkowy sklepienie wchodzi w ścianę z geometryczną precyzją, tworząc trójwymiarową przestrzeń trompe l’oeil. Gdy go odkryto, Florentyńczycy wierzyli, że wybito dziurę w ścianie. Szkielet u podstawy niesie inskrypcję memento mori.

Freski w chórze Ghirlandaia (1485–1490): Absydę pokrywa cykl Ghirlandaia ilustrujący życie Dziewicy i Jana Chrzciciela — najzamożniejsi obywatele renesansowej Florencji ukazani jako świadkowie biblijnych wydarzeń, ubrani we współczesne stroje. Michelangelo przez pewien czas uczył się w warsztacie Ghirlandaia, zanim namalowano te freski; niektórzy uczeni dopatrują się tu wczesnych mikielangelowskich postaci.

Kaplica Hiszpańska: Kapitularz klasztoru, zwany dziś Cappella degli Spagnoli (Kaplicą Hiszpańską), bo korzystał z niej hiszpański dwór Eleonory di Toledo. Cykl fresków Andrei di Bonaiuto z XIV wieku pokrywa każdą ścianę i sufit teologiczną alegorią — złożoną i nagradzającą uważną lekturę.

Kaplica Strozzich: freski Filippina Lippiego w absydzie oraz Piekło Narda di Cione na lewej ścianie (współczesne Boskiej komedii Dantego).

Wstęp: 7,50 €. Czynne poniedziałek–czwartek 9:00–17:30, piątek 11:00–17:30, sobota 9:00–17:30, niedziela 13:00–17:30 (godziny dostosowywane do nabożeństw). Zamknięte we wtorki i w główne święta.

Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella

Najstarsza apteka świata — wciąż czynna — mieści się przy Via della Scala 16, zaledwie 300 metrów od dworca. Założona przez dominikanów w 1221 roku jako apteka ziołowa przy klasztornym ogrodzie, w XVII wieku stała się pełnoprawną apteką. Medyceusze byli jej klientami. Działa do dziś jako luksusowy dom perfumeryjny i kosmetyczny.

Wnętrze jest spektakularne: sklepione sale z freskami na sufitach, XIX-wieczne drewniane gabloty wystawowe i dedykowana kaplica przekształcona w salę sprzedaży. Produkty — woda różana, potpourri, likiery ziołowe, kremy do twarzy, mydła — wciąż powstają według historycznych receptur dostosowanych do nowoczesnej produkcji. Ceny odpowiadają pozycji dziedzictwa, a nie produkcji masowej: mała butelka wody różanej kosztuje 15–25 €; perfumy 80–200 € i więcej.

Wstęp do pomieszczeń jest bezpłatny; to działający sklep. Warto poświęcić co najmniej 20 minut na przeglądanie asortymentu. Godziny otwarcia: poniedziałek–sobota 9:00–20:00, niedziela 10:00–18:00.

Via de’ Tornabuoni i oś luksusowych zakupów

Via de’ Tornabuoni jest prestiżową ulicą handlową Florencji od XV wieku, kiedy pałace Strozzich i Rucellaiów wyznaczyły charakter tej dzielnicy. Dziś mieści włoskie i międzynarodowe marki luksusowe: Gucci (założone we Florencji w 1921 roku), Salvatore Ferragamo (z własnym muzeum przy Via de’ Tornabuoni 2 — wstęp bezpłatny), Bulgari, Bottega Veneta, Cartier.

Palazzo Strozzi na południowym końcu Via della Vigna Nuova (przecinającej Tornabuoni) to najbardziej zachowana renesansowa elewacja pałacowa we Florencji — prywatna, surowa, obwiedzona żelaznymi uchwytami na pochodnie i latarnie z oryginalnej zabudowy. Wewnątrz odbywają się ważne wystawy czasowe o międzynarodowym znaczeniu. Aktualny program można sprawdzić na palazzostrozzi.org.

Muzeum Ferragamo: Palazzo Spini Feroni na Piazza Santa Trinita mieści Muzeum Salvatore Ferragamo — dwie kondygnacje archiwum projektanta obuwia, w tym buty szyte dla gwiazd Hollywood w latach 30.–50. XX wieku. Wstęp bezpłatny, czynne codziennie.

Ponte Santa Trinita

Dwa mosty na zachód od Ponte Vecchio, Ponte Santa Trinita to renesansowy most zaprojektowany przez Bartolomea Ammannatiego (tego samego architekta, który stworzył niepopularną fontannę Neptuna). Został zniszczony przez wycofujące się wojska niemieckie w 1944 roku i odbudowany kamień po kamieniu — posągi pór roku na czterech narożnikach złożono z fragmentów wyłowionych z Arno. Most oferuje jeden z najczytelniejszych widoków na Ponte Vecchio z perspektywy nabrzeża.

Okolice dworca: porady praktyczne

Dworzec SMN posiada przechowalnie bagażu Deposito Bagagli (peron 16, 7–10 € za bagaż za dobę). Na peronie 16 stoją szafki na monety, a w głównej hali działa całodobowa apteka (Farmacia Comunale).

Piazza dell’Unità Italiana przed dworcem jest wygodnym węzłem autobusowym z połączeniami do Cascine (park z cotygodniowym targiem antyków we wtorki), stadionu i podmiejskich miejscowości.

Park Cascine: Główny park publiczny Florencji, ciągnący się 3 kilometry wzdłuż Arno na zachód od centrum. Popularny wśród mieszkańców do joggingu, jazdy na rowerze i weekendowego wypoczynku. Każdego wtorkowego poranka w parku odbywa się duży targ (Mercato delle Cascine) z odzieżą, żywnością i artykułami gospodarstwa domowego w bardzo przystępnych cenach.

Gdzie zjeść i wypić

Bezpośrednie sąsiedztwo dworca SMN to najgorsze zagęszczenie restauracji w mieście pod względem stosunku ceny do jakości. Idź na południe lub wschód:

• Buca dell’Orafo (Lungarno Acciaiuoli 28): Blisko Ponte Vecchio, tradycyjna kuchnia florencka w rozsądnych cenach, widok na rzekę.
• Il Latini (Via dei Palchetti 6): Pięć minut spacerem od dworca; wspólne stoły, zestaw menu, hałaśliwa atmosfera. Kolejki ustawiają się wcześnie.
• Caffè Amerini (Via della Vigna Nuova 63r): Skromny bar z dobrymi propozycjami lunchowymi; lokalna alternatywa dla turystycznych kawiarni.

Pełny obraz kulinarnej Florencji znajdziesz w przewodniku po restauracjach.